10 bí kíp giúp con có thói quen đọc sách

Sách là yếu tố vô cùng quan trọng để xây dựng nền tảng ngôn ngữ cho trẻ, bất kể là tiếng Việt hay tiếng Anh. Vậy làm sao để con có thói quen đọc sách? Làm sao để con luôn tò mò, hứng khởi khi nhìn thấy sách?

Hai bạn nhỏ nhà mình đều yêu thích sách từ khi còn bé dù tính cách trái ngược nhau. Do đó, mình khẳng định, việc giúp con ham đọc sách không hề khó chút nào. Hãy đọc hết bài dưới đây để biết “bí kíp” của mình nhé!

1. Tại sao thói quen đọc sách lại quan trọng?

Ai cũng biết đọc sách rất tốt. Nhưng cụ thể là tốt cho cái gì? Tốt vì điều gì? Con ham đọc sách thì có lợi gì? Xác định được những điều cơ bản này thì chúng ta mới có động lực để hỗ trợ con tốt được.

1.1. Xây dựng kỹ năng tự học

Xây dựng thói quen đọc sách cho con

Bạn có đồng ý với mình rằng, kiến thức luôn thay đổi không. Điều mình dạy con hôm nay đến ngày mai có thể đã cũ. Bởi vậy, cái mà mình chú trọng dạy con không phải là kiến thức, mà là kĩ năng tự học.

Sách chính là nền tảng đầu tiên để con xây dựng kỹ năng quan trọng đó.

Bạn có thể thấy, đọc sách là điểm chung của những người thành công trên thế giới. Thói quen đọc sách chỉ là hình thức thể hiện. Mình nhìn thấy được đằng sau thói quen đó là sự tự học không ngừng nghỉ của họ.


“Read 500 pages like this every week. That’s how knowledge works. It builds up, like compound interest. All of you can do it, but I guarantee not many of you will do it.”

— Warrent Buffett, Tỷ phú Mỹ

Tạm dịch: “Hãy đọc 500 trang sách mỗi ngày. Đó là cách tri thức vận động, tích lũy, như thể lãi suất kép vậy. Ai cũng có thể làm được, nhưng tôi đảm bảo rằng không nhiều người sẽ làm.”

Vì vậy, hãy tập cho con thói quen đọc sách và tự tìm hiểu thông tin ngay từ khi còn nhỏ.

Ví dụ, khi con mình đến độ tuổi hay hỏi “Tại sao?”, mình mua các cuốn sách liên quan đến chủ đề này và khuyến khích con tự tìm câu trả lời.

1.2. Thói quen đọc sách hỗ trợ rất tốt cho việc học ngôn ngữ

Đỗ Nhật Nam rất giỏi ngôn ngữ

Chắc hẳn bạn biết thần đồng Đỗ Nhật Nam. Bỏ qua việc bạn ấy đạt điểm cao trong kì thi Tiếng Anh quốc tế từ khi mới 7 – 8 tuổi. Mình ấn tượng bởi những cuốn sách mà Nhật Nam viết như: Những con chữ biết hát, Bố mẹ đã cưa đổ tớ như thế nào?….

“Event thought there are number of sources that contribute to children’s education, the lessons and examples from their parents are still the best, the most resistant one. Parents have not only educational impacts but also ethical impact on infants. For these reason, I think that parents are the ever best, most important teacher in a person’s life.”

Trích: “Tớ đã học Tiếng Anh như thế nào?” – Tác giả: Đỗ Nhật Nam

Mình vừa ngưỡng mộ lại vừa tò mò. Tại sao bạn Nam tuổi nhỏ như vậy mà có thể viết những bài văn, bài luận sâu sắc đến thế? Cho đến khi mình đọc những cuốn sách của bố mẹ bạn Nam. Mình hiểu rằng, chính cách khơi gợi tình yêu với các con chữ của bố mẹ Nam là nhân tố không hề nhỏ giúp Nam đạt được như ngày hôm nay.

Từ đó, bạn có thể thấy kĩ năng đọc rất quan trọng trong việc học bất kì ngôn ngữ nào.

Nhìn xa hơn chút nữa, thói quen đọc sách sẽ giúp con có vốn từ vựng phong phú. Điều này sẽ hỗ trợ con rất nhiều trên hành trình học tập sau này. Không chỉ là môn Văn, môn Tiếng Anh, …. mà còn rất nhiều “bài tập” khác cần tới vốn từ vựng của con.

1.3. Sách cung cấp kiến thức phong phú cho con

Sách cho thiếu nhi ngày nay rất phong phú về nội dung và cách thể hiện. Bất kì lĩnh vực nào mà con quan tâm, từ vũ trụ to lớn đến con sâu con kiến ngoài vườn, đều có sách dành cho trẻ em.

Sách còn có tính giáo dục rất cao. Khi đọc, bé sẽ hiểu được cách quản lý cảm xúc, cách ứng xử trong cuộc sống, các quy tắc an toàn ….. mà không cần ba mẹ phải giải thích nhiều.

Nhà mình mua gần như cả bộ: “Nuôi dưỡng tâm hồn – Shichida“. Bởi sách có nội dung nhân văn, tình huống gần gũi với trẻ. Sách mang nhiều bài học về kỹ năng sống như: kiên nhẫn, dũng cảm, không kén chọn thức ăn …

Bé hiểu các bài học từ sách và áp dụng vào cuộc sống rất tự nhiên.

1.4. Sách là cầu nối gắn kết cha mẹ với con cái

Sách gắn kết cha mẹ và con cái

Sách luôn là phương án giúp mình “tỉ tê” với con từ khi … còn nằm trong bụng mẹ. Bởi, mình thấy việc nói chuyện với “cái bụng” hoặc lúc con còn ê a chưa biết nói cứ ngồ ngộ làm sao ấy! Không biết có bạn nào giống mình chỗ này không? hihi

Khi con đã lớn, giờ đọc sách của cả nhà luôn là khoảng thời gian vui vẻ và chất lượng nhất. Đứa lớn ê a tự đọc, đứa nhỏ thì ngồi lòng bố/ mẹ và “ra vẻ” đang đọc sách. Rồi cả nhà cùng nhau trao đổi, thảo luận về chủ đề nào đó.

Khi đọc sách cùng con, bạn sẽ hiểu được suy nghĩ, sở thích, mối quan tâm của con hơn. Từ đó, bạn sẽ dễ dàng chọn lựa những phương thức phù hợp để đồng hành cùng con sau này.

2. 10 bí kíp giúp con có thói quen đọc sách

2.1. Xây dựng thói quen đọc sách trong gia đình

Tủ sách gia đình
Kệ sách cũ của nhà mình

Nếu như trong gia đình bạn không ai đọc sách, trong nhà cũng không có cuốn sách nào, thì thật khó để rèn cho con thói quen đọc sách.

Hãy chọn 1 khung giờ cố định trong ngày để cả nhà cùng quây quần đọc sách cùng nhau. Khuyến khích bố đọc cho con, bạn lớn đọc cho bạn nhỏ. Khi đọc sách cùng con, bạn sẽ học được nhiều điều thú vị đấy!

Mình biết sẽ có nhiều bạn nói rằng, nhưng mà tôi không thể cầm nổi 1 cuốn sách trong 5 phút? Vậy thì tại sao bạn lại muốn con đọc sách nhỉ? Hãy đọc lại phần 1 để có nhiều động lực hơn nhé!

2.2. Đọc sách cho con từ sớm

Tập cho con thói quen đọc sách từ nhỏ
“Chuyên gia đọc ngược” của nhà mình 😀

Độ tuổi dưới 3 là thời điểm vô cùng thích hợp để bạn giới thiệu các cuốn sách cho con. Hãy lựa chọn những cuốn sách có tính tương tác cao, màu sắc bắt mắt để thu hút con.

Bạn có thể xem bài này: Top 5 bộ sách song ngữ Anh – Việt hay cho bé từ 0 – 3 tuổi

Khi con đã hứng thú khám phá các cuốn sách rồi, bạn sẽ chuyển dần sang những sách có nội dung, nhân vật cụ thể. Dần dần, việc đọc sách sẽ là một “trò chơi” không thể thiếu của con.

2.3. Tạo không gian đọc sách riêng cho trẻ

Không gian đọc sách riêng cho con

Hãy tạo mọi điều kiện tốt nhất để khuyến khích việc đọc sách. Theo mình, mỗi gia đình nên có 1 khu vực dành riêng cho việc đọc sách. Không cần phải đẹp long lanh như các tấm ảnh trên Pinterest. Chỉ cần đảm bảo những yếu tố sau:

Kệ sách phải ở nơi bé dễ thấy, dễ thu hút sự chú ý của con.

Đừng để chỗ khuất như sau cánh cửa hay trong 1 phòng mà bé ít chơi ở đó. Như nhà mình thì có 1 kệ sách ngay phòng khách. Các phòng khác đều có kệ sách mini. Lúc nào con cũng có thể lấy đọc.

Sách trên kệ vừa tầm với của con

Nếu để cao quá, con sẽ ngại lấy sách hoặc không nhìn thấy. Ở tầm với phù hợp, con có thể chủ động lấy sách mà không cần sự hỗ trợ của ba mẹ.

Quay bìa sách ra ngoài

Cách xếp theo gáy sách chỉ phù hợp với các bé lớn đã biết đọc. Với những bé nhỏ, việc trưng bìa sách như vậy sẽ thu hút con với lấy đọc hơn.

Bố trí ghế đọc êm ái, dễ chịu

Điều này sẽ khiến con thoải mái trong lúc đọc sách, không bị mỏi vai, cổ khi đọc. Như nhà mình mua ghế lười hạt xốp và để cạnh kệ sách. Con nhìn là muốn với lấy cuốn sách và đắm chìm vào thế giới của riêng mình 🙂

Bố trí ánh sáng đầy đủ

Đèn đọc sách cho con

Chỗ đọc sách cạnh cửa sổ là lý tưởng nhất. Nếu không, bạn có thể mua các đèn đọc sách để đảm bảo thị lực cho bé.

Ngoài ra, mình còn sử dụng đèn kẹp đầu giường để phục vụ cho việc đọc sách trước khi đi ngủ.

2.4. Chọn sách phù hợp với con

Dẫn con đi hiệu sách

Đối với các sách Tiếng Việt thì việc chọn sách khá đơn giản. Trên mỗi bìa sách đều ghi rõ độ tuổi phù hợp để đọc: 0 – 3 tuổi, 3 – 6 tuổi…

Hoặc bạn có thể dựa vào sở thích của con để lựa sách. Ví dụ như xe cộ, máy bay, vũ trụ…..

Khi con lớn hơn một chút, tầm 3 – 4 tuổi, hãy đưa con tới hiệu sách để con được lựa theo ý thích của mình. Nhiều khi sách con chọn lại “không hợp ý” ba mẹ cho lắm. Nhưng không sao, miễn sách có nội dung phù hợp đều được hết.

Cho con tự lựa sách

Ở đây mình có lưu ý một chút về việc lựa sách Tiếng Anh cho con. Lúc này việc lựa sách không đơn giản dựa vào số tuổi của con mà còn theo trình độ ngoại ngữ hiện tại của bé.

Ví dụ như con bạn hiện 6 tuổi nhưng chưa học Tiếng Anh thì bạn nên bắt đầu với những cuốn sách Tiếng Anh ở tầm 1 – 2 tuổi. Cứ như vậy tăng dần độ khó lên.

2.5. Tạo cơ hội để con thể hiện kiến thức

Bạn hãy tận dụng những tình huống trong cuộc sống hàng ngày để “vô tình” hỏi con những kiến thức trong sách.

Ví dụ, mình thấy con đang đọc về giun đất, mình hỏi vu vơ:

  • (Mẹ ngây thơ hỏi) Làm thế nào để gặp được bạn giun đây ta? Mẹ chưa được nhìn thấy giun đất bao giờ.
  • (Con nhanh nhảu đáp) Mẹ phải đợi trời mưa xong cơ, mới thấy được Giun đất.
  • (Mẹ ngạc nhiên hỏi tiếp) Ủa? Tại sao phải đợi trời mưa?
  • (Con ra vẻ thông minh) À, khi mưa thì đất bị ẩm, không có không khí. Bạn ý phải bò lên trên mặt đất để hít thở.
  • (Mẹ tỏ vẻ thán phục) Òa, thì ra là thế! Giờ mẹ mới biết! (Mà đúng là giờ mẹ mới biết thật :”>)

Nếu bé không nhớ, bạn có thể gợi ý cuốn sách có câu trả lời và lần sau lại vô tình hỏi lại. Bé sẽ hăm hở tìm hiểu và kể cho bố mẹ ngay thôi.

2.6. Mang sách đi muôn nơi

Mang sách đi mọi nơi
Sách workbook rất thú vị và hấp dẫn con

Bạn nên mua vài cuốn sách nhỏ xinh, và mang theo mỗi khi đi ra ngoài hoặc đi chơi xa. Cuốn sách đó sẽ là cứu cánh của bạn trên những chuyến bay dài vài tiếng hoặc trong lúc đợi món ăn ở nhà hàng.

Mình thường chọn những cuốn sách kỹ năng để mang ra ngoài. Con có thể cắt, dán, tô màu,….cả buổi mà không biết chán. Bạn có thể tham khảo bộ sách workbook nổi tiếng thế giới Kumon hoặc bộ “My first work book

2.7. Hãy đọc thật diễn cảm cho bé nghe

Ba mẹ có vai trò quan trọng trong việc khơi gợi sự thích thú, say mê đọc sách ở trẻ.

Khi bé còn nhỏ, mình luôn cố gắng đọc thật diễn cảm câu chuyện cho con. Tạo các âm thanh như meo meo, gâu gâu … Hoặc giả bộ khóc, mặt mếu ….. theo nhân vật trong truyện. Bạn phải làm sao để câu chuyện thật thú vị lôi cuốn bé.

Nếu bé tỏ ra không quan tâm tới lời bạn đọc, đừng vội vàng kết luận, con mình không thích sách. Hãy thử vào lần khác nhé.

Bé thứ hai nhà mình ngay từ đầu không hề thích sách như cô chị. Mình chỉ đọc được 1 trang là bé giẫy đòi ra khỏi lòng mẹ. Hoặc là xé sách, hoặc là lấy bút vẽ lung tung vào sách.

Giải pháp của mình là vẫn để con “chơi” với sách như vậy. Sau đó, mình đọc thật to, tỏ vẻ thích thú lắm. Khi bé tò mò lại gần thì mình giả bộ không cho con đọc. Con mếu máo chút là mình đặt con vào lòng, tiếp tục đọc cho bé nghe.

2.8. Thật kiên nhẫn khi đọc sách cùng con

Hãy kiên nhẫn khi đọc sách cùng con

Khi đã thích cuốn sách nào đó, con sẽ yêu cầu ba mẹ đọc đi đọc lại cả chục lần. Và bạn sẽ phải cố gắng đọc nó với tất cả sự hào hứng … như lần đầu. Điều này không hề dễ chút nào haha

Bé nhà mình còn có đợt dậy rất sớm, và đòi mẹ đọc sách. Những lúc ấy, mình phải tự nhủ, vì tương lai con em chúng ta, ráng vừa ngáp vừa đọc cho con 😀

2.9. Hạn chế thời gian xem tivi, trò chơi điện tử

Nói gì thì nói, sách không thể nào hấp dẫn bằng tivi hoặc các trò chơi điện tử. Do đó, bố mẹ phải quy định cụ thể thời gian sử dụng hàng ngày: 15 phút, 30 phút …

Hãy để cho con những khoảng “trống”, để con có thời gian làm bạn với sách nhé.

2.10. Sử dụng các phần mềm đọc sách

Phần mềm đọc sách Umbalena

Hiện nay có rất nhiều các ứng dụng đọc sách hay dành cho trẻ em. Hình ảnh sinh động, giọng đọc truyền cảm và tính tiện lợi – có thể đọc bất cứ nơi nào.

Bạn có thể lựa chọn mua các ứng dụng này cho bé sử dụng, thay thế các trò chơi điện tử. Vì các App đều có các tính năng tăng tương tác để thu hút trẻ.

Bạn có thể tham khảo ứng dụng Umbalena – kho sách Tiếng Việt và Tiếng Anh. Phần mềm này còn tích hợp cả công nghệ thực tế ảo, giúp việc đọc sách trở nên sống động hơn bao giờ hết.

Phần mềm Monkey Stories

Hoặc con có thể vừa học Tiếng Anh vừa chơi với phần mềm quốc dân Monkey Stories.

Bạn có thể xem chi tiết ở bài viết này: Phần mềm Monkey Stories: có nên mua hay không?

Nhưng dù là ứng dụng nào, thì mình vẫn khuyên các bạn nên đồng hành cùng con khám phá các câu chuyện. Hỏi con về nội dung sách, cùng con chơi đố vui…. Thay vì chỉ đưa ipad và nói con đọc sách đi.

Đồng thời, cần cân bằng thời gian giữa đọc sách giấy và đọc sách điện tử. Mỗi hình thức đều có những ưu điểm và hạn chế riêng. Chúng ta cần biết cách khai thác để tận dụng mỗi loại sách một cách tốt nhất.

3. Tạm kết

Theo mình, không có đứa trẻ nào không thích đọc sách. Chỉ là chúng ta chưa tạo môi trường phù hợp để khơi dậy tình yêu sách cho các con mà thôi.

Trên đây là kinh nghiệm của mình để giúp các con có tình yêu đầu đời với những trang sách. Bạn có muốn bổ sung điều gì không? Hãy bình luận cho mình biết với nhé!

0 0 đánh giá
Article Rating
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
Xem tất cả bình luận